İşlem Yapılıyor
Forbes Ocak 2016
Örnek:

Forbes Ocak 2016

Yazar Forbes
Seslendiren Müfit Coşkun
Yayınevi Turkuvaz Medya Grup

Seslenen Kitap'a üye olun ve Forbes Ocak sesli dergisini uygulamanin içinde göreceksiniz. Tek yapmanız gereken sesli dergiyi cihazınıza indirmek ve dinlemeye başlamak.

Forbes Ocak sesli dergisinde sizler için seçilen 6 makale bulunuyor. Keyifli dinlemeler!

Duymadıklarınız

EDİTÖREDEN

Finansal Okuryazarlıktan Kaçış Yok!

Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) konusunda sosyal medyada şöyle bir dolaştığınızda olumsuz eleştirinin, memnuniyetsizlik yazılarının, nasıl da doğru dürüst getirisi olmadığına veryasın eden yorumların çokluğuna şaşabilirsiniz. İnsan bunları okudukça ciddi şüphe duymaya, daha iyi yatırım araçlarının neler olduğunu düşünmeye başlarken buluyor kendini. Ama acaba kazın ayağı gerçekten böyle mi? Bu yıl 9’uncu kez yayımladığımız Emeklilik Fon Raporu’nun ortaya koyduğu gerçekler, tamamen ters yönde bir duruma işaret ediyor. Çünkü finansal piyasalarda, çeşitli yatırım enstrümanlarında para kaybedenlere baktığımızda konu hep belli bir noktaya gelip kilitleniyor: Finansal okuryazarlığınızın olup olmadığına...

Zira SPK el atıp zorla tırpanlayana kadar likit fonlardaki komisyon oranları yüzünden ana paraları bile eritenler; foreks piyasalarında bilip bilmeden kumar oynayanlar; yatırım fonlarında yanlış ata oynayıp başını duvardan duvara vuranlar; “altın ve petrol yükselecek” tüyosu aldığı için emtia piyasası mağduru hale gelenler; borsa yeniden yükselecek umuduna tutunduğu için büyük zararlar yazanlar... Pek çok küçük ve orta ölçekli yatırımcı, acı içinde nerede yanlış yaptığını düşünüyordur sanırım.

Oysa bireysel yatırımlar için artık tüm yollar, finansal bilginizin ne düzeyde olduğu noktasına geliyor. Bunun için dahi falan da olmak gerekmiyor ancak artık herkesin bir şekilde para yönetimi, finansal enstrümanlar, yatırım araçları konularında belli düzeyde bir bilgi ve anlayışa sahip olması şart. Babanızdan mal, mülk kalıyorsa onları yönetebilmek; meteliğe kurşun atıyorsanız da iş başa düştüğü için finansal kavrayış gerekiyor.

Bu ayki kapak konumuz Emeklilik Fon Raporu’na göre BES, ciddi bir değişimin eşiğinde. En önemli ve köklü değişimi yaratacak konu, hükümetin ciddiyetle üzerinde çalışmakta olduğu otomatik katılım modeli. İşe yeni başlayanları şirketleri ve kurumları aracılığıyla derhal sistem içine sokmak üzerine yapılandırılmakta olan bir değişiklik bu. Pilot bölgelerde denemesi yapılıyor, detayları henüz netleşmese de bu yılın ikinci yarısında devreye girmesi bekleniyor.

Ancak şu ana kadar BES’teki duruma baktığımızda şaşırtıcı bir tablo görüyoruz: Şu an sistem içinde birikimi bulunanların yaklaşık yüzde 60’ı, ilk satın aldığı plana çakılıp kalmış durumda. Yani kendisine sistemi satan şirket hangi portföy yapısını önerdiyse onu almış ve hiçbir değişikliğe gitmeden devam ediyor. Oysa son bir yıla bile finans piyasalarda neler oldu: Borsa düştü, dolar yükseldi, petrol yerlerde sürünüyor, altın tam anlamıyla çakıldı vs... Emeklilik sistemi içindeki 3,5 milyon kişi için bu karmaşanın hiçbir önemi olmamış; onlar tam istikrarla ilk porföylerine tutunmaya ve birikimleri buraya yapmaya devam ediyor.

Bunun anlamı şu: Milyonlarca BES yatırımcısı gereksiz yere zarar ediyor! Sonra da bunun ne kadar kötü bir sistem olduğuna dair şikayetler, eleştiriler gırla gidiyor. Kimse kendi hayatı, emeklilik yılları, yaşlılığı, ikinci baharı için sorumluluk almıyor. Örneğin borsa düştüğünden 2016 için kazanç ihtimali, içinde hisse senedi bulunan fonlarda daha fazla olacak. Bu durum emekliliğine az zaman kalmış kişiler için risk oluştursa da 35-40 yaş civarındaki yatırımcılar için (riski kaldırabilenler) önemli bir fırsat var. Getirilere baktığımızda ve enflasyonu da işin içine katınca, kamu kağıtları geçen yıl zarar ettirdi. Dolayısıyla ağırlıklı olarak bu alanda portföy bulunduranlar derhal kendini daha kazançlı tarafa atmalı.

Piyasaları takip etmeden, belli bir kıvraklık edinmeden, gerekli kararları zamanında almadan BES’e girmenin de kalmanın da anlamı yok. Konu ilgi, araştırma, belli bir düzeyde öğrenme ve takip gerektiriyor. Bunun için de en kestirme yol, her yıl ocak ayında yayımladığımız ve fonların performanslarını beş yıllık vadede değerlendirdiğimiz raporumuzu dikkatlice okumak...

BURÇAK GÜVEN