ALEJANDRO ZAMBRA

Asıl adı Alejandro Andrés Zambra Infantas olan Alejendro Zambra; Şilili şair, kısa hikaye yazarı ve romancıdır. 1975 yılında, Pinochet rejiminin devam ettiği bir dönemde, Şili’nin başkenti Santiago’nun bir mahallesinde dünyaya gelmiştir. Yüksek lisans döneminden yakın bir arkadaşıyla yaptığı bir dergi röportajında Zambra, 1970’ler ve 1980’lerde büyüyen kendisini ve jenerasyonunu “diktatörlük çocukları” olarak adlandırmıştır. Pinochet iktidarı sona erdikten sonra hayatının nasıl değiştiğini ise sonraları şöyle ifade etmiştir: “Doksanlar, lekelenme zamanlarıydı. Diktatörlük tüm bu aptal söylemleri dayatmaya çalıştı ve bu söylemler bizi sildi.”

Zambra, Instituto Nacional General José Miguel Carrera’da okuduktan sonra 1997 yılında Şili Üniversitesi’nde Ispanyol edebiyatı ve filolojisi üzerine eğitim almıştır. Daha sonra kazandığı bursla Madrid’e giderek burada aynı alanda yüksek lisans yapmış, ardından ülkesine dönerek Pontifical Katolik Üniversitesi’nde doktorasını tamamlamış, Diego Portales Üniversitesi’nde dersler vermiştir.

Edebiyata şiir yazarak başlayan Zambra; Nicanor Parra, Jorge Teillier, Gonzalo Millan ve Enrique Lihn gibi isimlerden etkilenmiştir. Kısa hikayeleri ise şairliğiyle bağlantılı olarak şiirsel doğasıyla dikkat çekmiştir. Romanlarında sıklıkla üstkurmacadaki başarısı ve yazma üzerine eğilmesiyle tanınır. Makaleleri ve kısa hikayeleri The New Yorker, The Paris Review, Harper’s, Tin House, McSweeney’s Quarterly Concern, Vice, Zoetrope, The Virginia Quarterly Review ve Rattapallax gibi dergilerde yayımlanmıştır.

İlk şiir kitabı 1998 yılında Bahía Inútil adıyla basılmıştır. Bunu 2003 yılındaki Mudanza isimli kitabı, onu da 2014’teki Facsímil adlı kitabı takip etmiştir.

Kendisi yazarlık kariyerinin başlangıcını "Yazar olmayı seçmezdim aslında, seçmeyi de hiç düşünmezdim. Sadece diğer şeylerde inkar edilemez derecede kötüydüm." sözleriyle anlatan Zambra, Şili ve Güney Amerika edebiyatının son dönemki temsilcileri arasında önemli bir konuma sahiptir. Nitekim ilk romanı olma özelliğini taşıyan Bonzai yayınladığı 2006 yılında Şili'de çok büyük bir ilgi görmüştür. Aynı tarihte yılın en iyi romanı kategarosinde Şili Eleştirmenleri Ödülü'ne layık görülen İspanyol Editoryal Anagrama'da yer almıştır. Yazarın başarısı sadece Şili ile sınırlı kalmamış, başka ödüller de almış, roman pek çok dile çevrilmiş ve nihayet 2011 yılında aynı isimle filme çekilerek Cannes Film Festivali ve İstanbul Film Festivali'nde gösterilmiştir. Santiago'da son derece etkili bir gazete olan El Mercurio göre Bonzai'nin yayınlanması Şili edebiyatında bir tür kan dökülmesine işaret etmiş, bir dönemin sonu veya bir başka dönemin başlamasını temsil ettiği söylenmiştir.

Zambra'nın ikinci ,dilimize çevrilen üçüncü, romanı Ağaçların Özel Hayatı adını taşımaktadır ve 2007 yılında çıkmıştır. Bu kitap, bir gün karısının eve vaktinde dönmeyişinden karısının gelmeyeceğini anlamasına kadarki sürede Julian'ın üvey kızını oyalamak ve uyutmak için hikayeler anlatması üzerinedir.

2010 yılında Granta dergisi tarafından İspanyolca yazan en iyi 22 romancıdan biri olarak gösterilen Zambra'nın üçünçü ,Türkçe'ye çevrilen ikinci, romanı 2011 yılında Eve Dönmenin Yolları adıyla yayımlanmıştır. Yazar bu eserinde -sonraki bölümlerinde ileriki yaşlarını da gördüğümüz dokuz yaşındaki bir çocuğun gözünden bütün kitaplarında etkisi görülen Pinochet diktatörlüğündeki Şili'nin bir panoramasını sunmaktadır.

2013'de yayımlanan Belgelerim ise Zambra'nın ilk öykü kitabı olma özelliğine sahiptir. 11 öyküden oluşan bu kitapta hayal kırıklıkları, aşk acıları, yazar adayları ve geçmişle hesaplaşma/hesaplaşamama gibi ortak temalar görülmektedir. Bu kitaptaki Aile Hayatı öyküsü 2017 yılında filme çekilmiştir.

Kendisinin romanları ve öykü kitabı haricinde Soru Kitapçığı adlı üniversiteye giriş sınavı ve kurmacayı harmanladığı anlatı türündeki bir eseri ile deneme ve öykülerinden oluşan Serbest Kürsü isimli bir kitabı daha vardır.

Tüm kitapları Notos Kitap'tan Türkiye'deki okuyucularla buluşan Alejandro Zambra, dünyanın pek çok farklı ülkesinden ve farklı kültüründen birçok kişinin ortak sorunlarını, benzer geçmişlerini anlattığı eserleriyle evrenselliği yakalayabilmiş bir yazardır.

Devamını Oku